What's Love Got to Do with It

Vanaf 4 april loopt in Menen, Harelbeke en Roeselare de tentoonstelling What’s Love Got to Do with It. Wij spraken met Jonas Vansteenkiste en Marie-Maxine Gieskens die samen de tentoonstelling cureren. Zij vormen geen koppel in het dagelijkse leven, maar zijn wel de tandem achter deze tentoonstelling. 

What’s Love Got to Do with It is een concept dat ontstond naar aanleiding van 10 jaar Kunstenhuis Harelbeke, hoe verliep dat precies en hoe werden jullie er bij betrokken?

Jonas: Ik ben al van bij de oprichting betrokken bij de werking van het Kunstenhuis. Ongeveer drie jaar geleden begon bij mij het idee te rijpen om een tentoonstelling te ontwikkelen rond kunstenaarskoppels. De aanleiding was in de eerste plaats persoonlijk: ik vorm al vijftien jaar een koppel met theaterregisseur Michael Vandewalle. In onze relatie speelt kunst een actieve en centrale rol. We maken elk ons eigen werk, maar zijn vaak ook betrokken bij elkaars artistieke processen. We begrijpen en steunen elkaar, en erkennen dat kunst een wezenlijk onderdeel is van wie de ander is. Ik was benieuwd hoe die verhouding bij andere kunstenaarskoppels loopt: hoe verhouden zij zich tot elkaar, tot elkaars kunst en welke rol speelt kunst in hun relatie? Cultuurcentrum De Steiger, Stad Roeselare en De Spil stapten mee in het idee. Het resultaat: een tentoonstelling op drie locaties.

What’s Love Got to Do with It? is de duidelijke onderzoeksvraag van deze tentoonstelling. Maar vanwaar de keuze voor een nummer van Tina Turner als titel?

Jonas: Zowel Tina Turner als dit nummer dragen voor mij - en voor mijn moeder - een sterke persoonlijke betekenis binnen onze eigen geschiedenis. Tina’s ex-echtgenoot Ike Turner was tegelijk een drijfveer voor haar carrière maar door de relatieproblemen ook een hindernis. Het is opmerkelijk en boeiend dat ze ‘Turner’ als artiestennaam bleef houden. Daarom was die knipoog naar Tina Turner essentieel voor mij.

En toen kwam Marie-Maxine Gieskens erbij om te cureren. Hoe pakken jullie het als duo aan?

Samen met Frank Merkx (Kunstenhuis Harelbeke) ben ik op zoek gegaan naar een co-curator, en zo ontmoetten we de jonge curator Marie-Maxine. Het spreekt voor zich dat we elk onze eigen referenties en kennis samen brengen. Soms impliceert dat al eens dat je elkaar ruimte moet geven en eigen ideeën los moet laten.
We zijn ook compatibel qua werkmethode. Marie-Maxine werkt methodologisch, ik ben iets intuïtiever. Concreet verloopt onze samenwerking via eindeloos veel Zoom-gesprekken en telefoons. Soms zijn die heel gefocust en inhoudelijk scherp, andere keren hebben we het over ons leven. Net zoals bij de kunstenaarskoppels die we onderzoeken, laten we het leven toe in de samenwerking. We luisteren naar elkaar, en dat vertaalt zich ook in de keuzes die we maken voor de tentoonstelling.

In de tentoonstelling brengen jullie drie luiken die ingaan op de relatie tussen liefde en de artistieke praktijk. Wat zijn die drie luiken?

De tentoonstelling vertrekt vanuit diepte-interviews met zestien hedendaagse kunstenaarskoppels. De drie thematische luiken belichten elk een andere verhouding tussen liefde en artistieke praktijk.

Une Scène à Deux focust op koppels met een gedeelde kunstenaarspraktijk en plaatst het duo centraal als artistieke werkvorm, als tegengewicht voor het hardnekkige idee van de kunstenaar als individueel genie.

All About Love, een directe verwijzing naar het gelijknamige boek van cultuurcriticus bell hooks, vertrekt vanuit haar opvatting van liefde als een praktijk en een bewuste keuze. Dit luik richt zich op koppels waarbij het privéleven en de individuele praktijk nauw verweven zijn, en waar een gedeeld leven, liefde, zorg, ouderschap en verlies expliciet deel uitmaken van het werk.

Together / Alone ten slotte brengt kunstenaars met sterk autonome praktijken samen, waarin de relatie niet onmiddellijk zichtbaar is, maar zich toch manifesteert via subtiele vormen van wederzijdse steun en duurzame beïnvloeding.

Kan je per luik een sprekend voorbeeld geven?

Fleur Pierets en Julian Boom vormen een mooi voorbeeld van Une Scène à Deux. Hoewel Julian vóór hun ontmoeting geen kunstenaar was, ontstond er tussen hen vanaf het begin een intense en onafgebroken uitwisseling van ideeën. Hun relatie groeide uit tot de motor van verschillende impactvolle kunstprojecten, zoals de oprichting van het queer cultuur- en kunstmagazine Et Alors? en de performancereeks 22 The Project, waarin Fleur en Julian trouwden in alle landen waar het homohuwelijk wettelijk erkend is.

All About Love wordt belichaamd door Ane Vester en Dimitri Vangrunderbeek, een kunstenaarskoppel dat sinds de jaren 1980 actief is. Ze leerden elkaar kennen tijdens hun studies aan het Royal College of Arts in Londen en ontwikkelden elk een eigen, abstracte beeldtaal: Ane vertrekt vanuit kleur en herinnering, Dimitri vanuit materiaal. Alledaagse ervaringen, zorg en samenleven sijpelen door in hun werk, terwijl hun kunst ook een vaste plaats inneemt binnen het gezinsleven. De werken van Vester en Vangrunderbeek die in What’s Love Got to Do with It worden getoond, vormen een ode aan liefde, verbondenheid en het gezamenlijk creëren van een thuis voor henzelf en hun kinderen.

Together / Alone focust op kunstenaarskoppels met sterk autonome praktijken, zoals Ruth Vieren en Kasper Cornelus. Ruth werkt als modeontwerper en beeldend kunstenaar, Kasper als muzikant: twee ogenschijnlijk uiteenlopende disciplines. Voor What’s Love Got to Do with It werd ingezoomd op de subtiele manieren waarop hun maakprocessen elkaar toch beïnvloeden. Waar Ruth bekendstaat om haar ingetogen en ernstige werk, zoekt ze vandaag bewust naar meer speelsheid in haar praktijk, een houding die ze herkent en bewondert in Kasper. Hun relatie manifesteert zich niet expliciet in het werk, maar laat zich wel voelen in wederzijdse inspiratie, steun en een voortdurende, stille beïnvloeding.